السلطان بن السلطان بن السلطان، سلطان احمد شاه قاجار

السلطان بن السلطان بن السلطان، سلطان احمد شاه قاجار

السلطان بن السلطان بن السلطان، سلطان احمد شاه قاجار

یکی از تمبرھای زیبای قاجاری ، تمبر احمد شاه قاجار معروف به احمدی کوچک است که در
تاریخ ١٢٩٠ خورشیدی (١٩١١ میلادی) در چاپخانه آنشده و پسران در شھر ھارلم در کشور ھلند (با دو روش خشک و تر) چاپ شده و تا سال ١٣٠٠ خ ( ١٩٢٢ م ) در پست استفاده شده است.

این تمبر در ٢١ رقم است.
تنوع رنگ ھای چشم نواز در این سری، آن را محبوب مجموعه داران تمبر کرده است.
نقش تمبرھای قاجاری بطور معمول تصویر پادشاه در میان سالی یا تصویر شیر (شمشیر در دست) و خورشید است اما در تمبر احمدی، تصویر کودکی دوازده ساله بر تمبر نقش بسته است که با فضای خشک و رسمی تمبرھای قبلی متفاوت بوده آن را به سمت دنیایی خیالی و کودکانه سوق داده است.

احمد میرزا در ١٢٧۵ خ در تبریز به دنیا آمد. پس از فتح تھران و خلع محمد علی شاه قاجار،
توسط مجلس عالی رجال و بزرگان دولت در سن ١٢ سالگی به سلطنت رسید و در تیر ماه ١٢٩٣خ با رسیدن به سن بلوغ ( ١٨ سالگی) تاج گذاری نمود که ھمزمان بود با آغاز جنگ جھانی اول (١٩١۴ م). علی رغم اعلام بی طرفی ایران در جنگ، کشور جولانگاه قشون روس و انگلیس شد.
در دوران سلطنت احمد شاه، حوادث زیادی در ایران رخ داد:
شھریور ١٢٨٨ خورشیدی فرار محمد علی شاه از ایران
آبان ١٢٨٨ تشکیل مجلس دوم پس از دوره استبداد صغیر
اردیبھشت ١٢٩٠ اولتیماتوم روسیه به ایران
آذر ١٢٩٠ اشغال نظامی تبریز توسط روسیه
فروردین ١٢٩١ به توپ بستن آرامگاه امام ھشتم توسط نظامیان روسیه
تیر ١٢٩٣ شروع جنگ جھانی اول و اشغال ایران در جنگ جھانی اول
امرداد ١٢٩۴ قیام مردم علیه نظامیان انگلستان (جنبش جنوب)
فروردین ١٢٩٩ قیام شیخ محمد خیابانی در آذربایجان و قیام میرزا کوچک خان در گیلان
اسفند ١٢٩٩ کودتای سید ضیا الدین طباطبایی و رضاخان میر پنج

در میان پاکت نامه ھای قاجاری که توسط مجموعه داران خریداری می شود؛ پاکت نامه ھای احمدی نسبتا با قیمت کمتری خرید و فروش می شوند و نسبت به سایر پاکت ھای مصرف شده قاجاری، بیشتر در بازار موجود است که شاید یکی از علت ھای آن، مصرف ده ساله (طولانی مدت) تمبر احمدی کوچک در سیستم پستی کشور (از ١٢٩٠ تا ١٣٠٠ خورشیدی) باشد.
تمبرھا و پاکت نامه ھای احمدی، ورای زیبایی و جنبه ھای تمبرشناسانه (philately) یادگاری است از دورانی تلخ که بر سرزمین مان گذشته است.
از میان سال ھای پر حادثه سلطنت احمد شاه قاجار، قحطی بزرگ در سال ھای ١٢٩۶ تا ١٢٩٨خورشیدی، فاجعه بارترین آن روزگار است.
این پاکت نامه ھا زمانی در بین مردم رد و بدل می شده است که بخل طبیعت (خشکسالی چند ساله) از یک سو، و از سوی دیگر جنایت قوای نظامی انگلستان در نابودی آذوقه و ایجاد مانع در دسترسی مردم به غله ، باعث گردید تقریبا نیمی از جمعیت ایران به کام مرگ کشانده شود.
کمیته مجازات در چنین زمانی فعالیتش را آغاز می کند. ترور رییس انبار غله تھران اولین عملیاتاین گروه است.
دکتر محمد قلی مجد (پژوھشگر مقیم آمریکا) در کتاب قحطی بزرگ برای نخستین بار این نسل کشی (genocide) بزرگ در ایران را بررسی می کند.

کتاب قحطی بزرگ
نویسنده: محمدقلی مجد
مترجم: محمد کریمی
تاریخ دو سده اخیر ایران سرشار از حوادث مھمی است که به دلیل فقر تاریخنگاری معاصر مسکوت یا ناشناخته مانده است. تاکنون درباره قحطی بزرگ سال ھای ١٩١٧ تا ۱۹۱۹ میلادی در ایران چیز زیادی نمی دانستیم و اھمیت و جایگاه بزرگ این حادثه را در تعیین سرنوشت جامعه ایران، به ویژه صعود پھلوی، نمی شناختیم. اینک به ھمت دکتر محمد قلی مجد می توانیم با نخستین پژوھش جدّی درباره این حادثه سرنوشت ساز آشنا شویم.
دکتر محمد قلی مجد، بر اساس اسناد غنی موجود در مرکز اسناد ملّی ایالات متحده آمریکا (نارا)، تصویری ھولناک از ایران در سال ھای جنگ جھانی اوّل و پس از آن به دست اورده است. اسناد علنی شده دولت آمریکا درباره دوره تاریخی فوق، که در کتاب (قحطی بزرگ و نسل کشی در ایران ۱۹۱۷ تا ۱۹۱۹)، ثابت می کند که بزرگ ترین نسل کشی سده بیستم میلادی در ایران رخ داد و ایران بزرگ ترین قربانی جنگ اوّل جھانی بود. طبق تحقیق دکتر مجد، در طول سال ھای ۱۹۱۷ تا ۱۹۱۹ بین ھشت تا ده میلیون نفر از مردم ایران در اثر قحطی یا بیماری ھای ناشی از کمبود مواد غذایی وسوءتغذیه از میان رفتند و جمعیت ایران به شدت کاھش یافت.
حق تکثیر: موسسه مطالعات و پژوھش ھای سیاسی – ١٣٨۶ – تھران
کتاب بصورت رایگان در وبسایت موسسه مطالعات و پژوھش ھای سیاسی موجود است.
سعید بختیاری سلطانی
persianstamp@

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

WhatsApp chat